kerstrede Koningin haakt in op ontwikelingen in de maatschappij

Kon niet nalaten te reageren op een commentaar in NRC Handelsblad van 27 december. De volledige en overanderde tekst vindt u hieronder.

Koningin haakt in op ontwikkelingen in de maatschappij.

Hoe magertjes reageerde de NRC in haar commentaar op de kersttoespraak van de Koningin (‘De invloed van een kerstrede’, Commentaar, 27 december).

De Koningin kijkt om te beginnen breder dan alleen naar de aarde. Zij sprak –terecht- ook over het gemis aan sociale samenhang en maatschappelijke saamhorigheid, de onrechtvaardigheid van de verdeling van welvaart en zorg voor het welzijn van individuele mensen. Zij sprak over zelfzucht die blind maakt voor de schade aan zowel de gemeenschapszin als aan de natuur. Net zoals vele anderen roept zij op tot een andere balans tussen economische, ecologische en economische waarden. Zij roept op tot individueel verantwoordelijkheid nemen voor een leven in harmonie met de medemens en de natuur.

Door te doen alsof we het slechts hebben over een verhaaltje dat geschreven werd door een mevrouw die zich niet moet bemoeien met de politiek slaat de NRC voor mij de plank nogmaals mis. Het ligt anders: zij benoemt wat zichtbaar aan het worden is in de samenleving. De financiële en economische crisis gaat niet alleen over het gedrag van bankiers, maar over het gedrag van ons allemaal. Steeds luider klinkt de roep, ook door gerenommeerde economen, dat de wortels van deze crises teruggaan naar de hebzucht van alle mensen. De ongelijkheid in de wereld wordt zichtbaar groter, en daar is steeds meer onvrede mee. Al in 1987 riep het rapport van de VN-commissie Brundtland ‘Our Common Future” op tot ‘duurzame ontwikkeling’, zijnde een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden te beperken in hún behoeften te voorzien. Een kwaliteit van leven voor álle mensen. Het rapport leidde weliswaar tot regels en beleid op gebied van armoede en milieu maar er heeft tot op heden geen wezenlijke dialoog plaatsgevonden over ‘de kwaliteit van leven’ die we na willen streven.

Zo’n dialoog komt dichterbij. Bert Wagendorp haalde in zijn opinieartikel in de Volkskrant van 27/12 terecht Tex Gunning aan, lid van de Raad van bestuur van AkzoNobel, die laatst uitsprak: ‘Er is maar één oplossing: een terugkeer naar de coëxistentie van mens en natuur, en naar universele waarden als eerlijk delen, zorgen voor elkaar en respectvol met anderen omgaan’. Een groeiend deel van de samenleving begint te onderkennen dat we met z’n allen een wereld hebben gecreëerd die niet meer rechtvaardig en respectvol is. Het zoeken naar andere wegen begint langzaamaan daar waar het moet beginnen, ín de maatschappij. Ook het bedrijfsleven begint haar verantwoordelijkheid te onderkennen. ‘De politiek’ zou zich van deze ontwikkelingen dienen te vergewissen. Het zou politici sieren te beseffen dat er naast de groep mensen die vanuit angst terug willen naar dat wat eerder leek te werken er een groeiende groep is die andere waarden centraal willen stellen. Want daar gaat het om: welke waarden durven wij centraal te stellen in ons leven, in onze samenleving. De Occupy-beweging maakt jammer genoeg de fout in een “zij” vs “wij” valkuil te stappen (de zogenaamde 1% tegenover alle anderen). Iedereen behalve de puissant rijken kan achteroverleunen want slechts ‘the biggest haves’ zijn verantwoordelijk. Het is een appèl op ons aller waarden dat de Koningin doet, en dat siert haar.

Ik hoopte blijkbaar dat de NRC de toespraak van de Koningin had geplaatst in de context van wat er wereldwijd gaande is in plaats van hem af te doen met de constatering dat het beleid van het kabinet terecht niet door mooie woorden van een Koningin zal veranderen. De NRC hád kunnen stellen dat de Koningin met haar uit het hart gegrepen toespraak uiting lijkt te geven aan de gevoelens van velen en de consequenties daarvan kunnen bespreken. Een volgende punt dat gemaakt had kunnen worden is dat áls Nederlanders iets anders willen, dat zij dan andere (politieke) keuzes moeten maken. U had zich af kunnen afvragen wat het betekent voor politieke partijen dat het steeds duidelijker wordt dat er mensen zijn die willen wijzen naar de ander en anderen die oprecht zelf verantwoordelijkheid willen nemen. Tenslotte had de NRC zich kunnen afvragen in welke mate de politici zelf nog vastgeklonken zijn aan de patronen van gisteren. De Koningin heeft gelijk: wie de wereld wil veranderen, moet beginnen bij zichzelf. De NRC toont weinig ruimte voor nieuwe initiatieven op zowel sociaal als ecologisch vlak en blijft al snel bij het bestaande. Deze krant is daarmee redelijk terughoudend in het duiden van veranderingen die wel degelijk gaande zijn. Nu de NRC lijkt te stellen dat het enkel gaat om een onderwerp dat de Koningin na aan het hart ligt ontkent zij een groeiende beweging in Nederland en in de wereld. Een gemiste kans om de lezers van deze krant aan te sporen tot zelfreflectie.

This entry was posted in blog duurzame ontwikkelingen, economie & milieu, maatschappij & cultuur, mens & zijn, politiek & bestuur. Bookmark the permalink.

One Response to kerstrede Koningin haakt in op ontwikelingen in de maatschappij

  1. Marjolein says:

    Grappig om dit te lezen na bijna 1,5 jaar. En dan te constateren dat er weinig veranderd is. De politici hebben diverse duurzame ontwikkelingen juist stilgelegd. Niet met opzet, maar toch. Aankondigen dat er een subsidie komt voor zonnepanelen en vervolgens 2,5 maand wachten. De consument stelt een aankoop dan uit in de angst iets mis te lopen. of de recente invoering van een een importheffing om de EU-producenten te beschermen. Daarmee wordt een negatief prijssignaal afgegeven. De consument trapt weer op de rem. En dat allemaal middenin de top van het zonnepanelen seizoen….
    Politici zouden eens een marketing cursus moeten volgen. En meer naar de Koningin luisteren. Tja, nu koning….

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>