Wat nemen we waar in de wereld om ons heen (1/3)

Een blogsite heeft een voordeel en een nadeel. Het voordeel is dat het je confronteert met wat je nu werkelijk denkt, voelt en wat je wilt delen.
Het nadeel is dat het je confronteert met wat je werkelijk denkt, voelt en wat je wilt delen. En, zou mijn moeder zeggen, “als ‘t is wat ‘t is dan is het goed”.

René en ik probeerden een stukje te schrijven voor de pagina “ontwikkeling”, over onze missie, over wat we nu eigenlijk allemaal waarnemen om ons heen, waar we voor staan en wat we als begeleiders van organisaties en mensen aanbieden. “Wat zijn onze appelen”? Maar dan zitten we eerst even samen, en ik in de “aanslag” met pen en papier. Nu achteraf, zie ik een handschrift wat me doet denken aan “Flow”. Je kent het misschien wel, zo’n duidelijk, symmetrisch handschrift dat verschijnt als dat wat je opschrijft helemaal lijkt te kloppen. Aangezien er maar geen artikel wilde komen, besloten we dat de punten misschien moeten blijven zoals ze zijn. Aandachtspunten, en geen gescreend stuk.

Om het wat leesbaarder te houden hak ik het op in drie aparte blogs: eerst wat we waarnemen in de wereld om ons heen (het is goed je referentiepunt te kennen), in deel 2 waar wij samen voor staan in deel 3 wat bieden we aan, aan organisaties en mensen.

Het is eigenlijk allemaal veel te lang volgens de nieuwste “lees-wetten” maar we wilden het graag delen. Het is goed dat jullie weten hoe wij kijken en wat ónze aanames en principes zijn. En ook wij zijn nog in ont-wikkeling, en kunnen tegelijkertijd ook niet alles in woorden vangen wat we ervaren. Dat is ook onze ontdekkingstocht.

Wat nemen we waar om ons heen (en soms ook in ons)
Woelige tijden waarin lijkt dat de bestaande systemen -economisch, financieel, bestuurlijk en cultureel-, niet meer lijken te functioneren; crises in deze systemen zijn een kans en een uitnodiging tot verandering.

De wereld lijkt niet meer in balans, niet uiterlijk en niet innerlijk. Veel mensen vragen zich af wat werkelijk van waarde is voor hen.

De onzekerheden die we beginnen te ervaren zijn meer fundamenteel dan dat zij te vergelijken zijn met de gebruikelijke conjuncturele en maatschappelijke schommelingen en gevolgen van eerdere technologische vooruitgang.

De voorspelbaarheid neemt af, onzekerheid neemt toe, alles lijkt steeds sneller te gaan en globalisering wordt steeds sterker.
Het gevoel van “green grip” te hebben neemt toe, er is geen stuurkracht meer, iedereen bemoeit zich ermee en er is een angst om fouten te maken.

Juist omdat het fundamenteler ligt, liggen gebruikelijke oplossingen niet voor de hand en worden we uitgenodigd dieper te gaan.

Als een soort natuurlijke reactie op een fundamentele onzekerheid willen we liefst vasthouden aan de verworvenheden die we kennen, geven we de voorkeur aan kleinschaligheid, de stad, het land. Het bekende. Dit wordt vooral gevoed door angst. Angst om tot zich te nemen dat er fundamentele uitdagingen zijn en angst om los te laten wat gekend is. Veel mensen gaan belangen en posities verdedigen. We willen alles het liefst zo snel mogelijk (weer) beheersbaar maken.

Vooral ook in het Westen lijken we de veerkracht verloren te hebben die ons in staat stelt om te gaan met fundamentele onzekerheden.

De verschijnselen om ons heen laten in feite zien dat verschillende illusies doorgeprikt worden: geloof in “de” zuivere kerk, “de” politiek, “de” markteconomie, “het” financiële systeem, is tanende en (nog) niet vervangen door iets van waarde. Eerder stortte het communistische systeem in. Nu zullen we gaan zien dat het marktsysteem van nu ook niet werkt. We kijken elkaar aan en weten het niet.

Het ego wordt verleidt om de illusies na te streven die we nu samen in stand houden; “ik” heb niets aan compassie, “ik” koop niets voor gemeenschapszin, “ik” ben anders dan jij en zij.

We wijzen naar “de ander” die het óf gedaan heeft, en / óf het moet oplossen: “de” banken, “de” overheid, “de” politiek, “het” bedrijfsleven, “de” school”.

Wat we niet zien, is dat we met z’n allen, ondanks mooie principes en waarden (die we overigens vaak met de mond belijden), de huidige situatie hebben gecreëerd en in stand (ge)houden. Het werkt niet zoals we denken dat het werkt. Het gedrag dat we tot nu toe hebben getoond heeft ons gebracht waar we nu zijn, een wereld in disbalans.

Wellicht is het tijd te erkennen dat we leefden in een schijnzekerheid, waarin we als mens dachten alles te kunnen kneden en beheersen.

Het ongenoegen wringt zodanig dat de discrepantie wordt opgevuld door mensen die de taal spreken van de mensen die ontevreden zijn. Zij voelen zich erkend omdat eindelijk gezien lijkt te worden wat er feitelijk “is”.

De onvrede wordt wel opgepakt, echter als oplossing komt meteen een nieuwe illusie. Er wordt opnieuw gehamerd op “slachtofferschap”, en in mindere mate op “schepperschap”. Vroeger was het “arbeiders verenigt u”, en nu is het “slachtoffers verenigt u”. Het lijkt een wereld van “rechten”. Ook nu wordt eigenlijk nog steeds de ware aard van het individu ontkend. Zo doet bijvoorbeeld het nieuwe werken geen recht aan “de individu in verbondenheid”; het zou ons niet verbazen als er zo steeds minder sprake kan gaan zijn van gemeenschappelijke waarden en dat werknemers uiteindelijk alleen komen te staan.

Gezien de situatie lijken sommige oplossingen heel redelijk, voor de korte termijn. Echter, wat nog niet (helemaal) zichtbaar is zijn de achterliggende waardenpatronen die uitgaan van de dominantie van sommige groepen over anderen.

Machtsgeoriënteerdheid en non-transparantie liggen om de hoek; zelfs “dictatuur” komt dichterbij. Er is sprake van oordelen; degene die niet meedoet wordt uitgesloten. In taal en toon zit geen respect voor degene die “er niet bij hoort”. Het is heel gemakkelijk om de eigen beleving voorop te stellen.

Ook organisaties, bestuur en politiek lopen achter bij groeiende inzichten: zoals men vroeger dacht rivieren te kunnen beheersen door deze in betonnen kanalen te “gieten”, ziet men nu steeds meer in dat land moet worden opgeheven, bochten terug moeten en de rivier zijn natuurlijke verloop terug moet krijgen.

Wat we nu lijken te willen, willen we voor onszelf. Ook het economisch systeem, het financieel en politiek systeem gaan er van uit dat als iedereen er nu van uitgaat voor zichzelf het beste na te streven dat er dan vast voor het totaal iets acceptabels uitkomt. Af en toe sturen we (of de Overheid) -vanuit het algemeen belang- een beetje bij als Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap niet helemaal gerealiseerd lijken te worden.

Eigenlijk is het een zichtbaar worden van wat onnatuurlijk is: we proberen het leven te managen tegen de steeds duidelijker wordende wetten van de natuur in.

This entry was posted in duurzame organisatieontwikkeling, economie & milieu, maatschappij & cultuur, mens & zijn, politiek & bestuur. Bookmark the permalink.

One Response to Wat nemen we waar in de wereld om ons heen (1/3)

  1. Emil Möller says:

    hoe mooi zou het zijn als we deze inzichten zouden kunnen verkennen voorbij (en met medeneming van; ‘transcend & include’) de ratio

    daarvoor zou ik eenieder willen uitnodigen voor een change trek; zoals tegen regulier tarief aangeboden door New Shoes Today en TransitionTravels (op http://tinyurl.com/6ggr53n)

    en met vrijwillige bijdrage door TransitionTravels (op http://tinyurl.com/66o2lw5)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>